Ile trzeba mieć, żeby przestać pracować
Wcześniejsza emerytura to nie wiek, tylko liczba: kapitał, z którego bezpieczna roczna wypłata pokrywa wydatki. Ten kalkulator liczy tę liczbę z dwóch danych — rocznych wydatków i stopy wypłaty — bo cała reszta jest pochodną.
Wzór
Przykład: 72 000 zł rocznie przy 4%
- Miesięczne wydatki: 6 000 zł
- Potrzebny kapitał: 1 800 000 zł
Reguła 4% pochodzi z badań nad amerykańskim rynkiem po 1926 roku: portfel akcji i obligacji wytrzymał 30 lat wypłat 4% początkowej wartości, korygowanych o inflację, w każdym trzydziestoleciu. Dla polskiego inwestora ma dwa zastrzeżenia opisane niżej.
Stopa wypłaty decyduje o wszystkim
| Stopa wypłaty | Mnożnik | Kapitał przy 72 000 zł | Uwaga |
|---|---|---|---|
| 3% | 33× | 2 400 000 zł | Bezpieczne przy 40+ latach wypłat |
| 3,5% | 29× | 2 057 000 zł | Kompromis dla emerytury przed 50. |
| 4% | 25× | 1 800 000 zł | Klasyczna reguła, horyzont 30 lat |
| 5% | 20× | 1 440 000 zł | Ryzyko wyczerpania przy złym starcie |
Jeden punkt stopy to 600 000 zł różnicy w wymaganym kapitale. Dla kogoś, kto chce odejść w wieku 45 lat i żyć z kapitału 45 lat, 4% jest za dużo — badania dla horyzontu 40+ lat wskazują 3–3,5%.
Dwa zastrzeżenia dla Polski
Podatek Belki. 19% od zysków kapitałowych obniża realną wypłatę. Jeśli wypłacane 72 000 zł to w połowie zysk, podatek zabiera około 6 800 zł rocznie — trzeba więc celować w 79 000 zł brutto, czyli kapitał bliżej 1 975 000 zł. IKE i IKZE pozwalają tego uniknąć, ale limity wpłat (w 2025 roku 26 019 zł na IKE) ograniczają, ile kapitału zdąży się tam zgromadzić.
Ryzyko walutowe i inflacyjne. Reguła 4% zakłada portfel globalny; polski inwestor z wydatkami w złotych i aktywami w dolarach ma dodatkową zmienność. Inflacja w Polsce w latach 2022–2023 przekroczyła 15%, co w tamtych dwóch latach zjadło większą część realnej wartości wypłat niż w jakimkolwiek dwuleciu badanym dla USA.
Skąd wziąć 1 800 000 zł
Przy 7% rocznie i 3 000 zł miesięcznie od zera potrzeba 22 lat. Przy 5 000 zł miesięcznie — 17 lat. Przy 3 000 zł i 5% — 26 lat. Czas i stopa zwrotu ważą więcej niż rata, ale rata jest jedyną z tych trzech rzeczy, na którą masz wpływ.
Czego kalkulator nie uwzględnia
Emerytury z ZUS, która od 60. lub 65. roku życia pokrywa część wydatków i obniża potrzebny kapitał; kosztów ubezpieczenia zdrowotnego poza etatem (składka dobrowolna NFZ to obecnie ponad 700 zł miesięcznie); i tego, że wydatki na emeryturze rzadko są stałe — rosną w pierwszych latach i ostatnich.
Powiązane kalkulatory
- Kalkulator FIRE — ta sama liczba z planem dojścia do niej
- Wypłaty na emeryturze — skąd się bierze 4%
- Procent składany — ile lat zajmie dojście do celu